Chúng không có triệu chứng hoàn toàn đặc hiệu nên rất dễ nhầm với cúm hoặc các virus hô hấp khác.
Theo thông tin mới được Bệnh viện Nhi Trung ương công bố, từ đầu năm 2026 đến nay, đơn vị đã ghi nhận 2.777 trường hợp trẻ dương tính với Adenovirus. Đáng chú ý, chỉ trong những ngày đầu tháng 7 đã có thêm 383 ca mắc mới, cho thấy số lượng bệnh nhi đang tăng lên khá nhanh.
Các chuyên gia cho biết, Adenovirus là tác nhân gây bệnh lưu hành quanh năm, tuy nhiên thường gia tăng mạnh vào giai đoạn giao mùa và mùa hè. Đây cũng là thời điểm trẻ em tham gia nhiều hoạt động tập thể như học hè, vui chơi ngoài trời hay bơi lội tại các khu vực đông người, làm tăng nguy cơ lây lan virus.
Trao đổi với phóng viên, ThS.BS Phan Duy Hưng, Khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Phương Đông cho biết từ đầu mùa hè đến nay, số lượng trẻ đến khám do các bệnh lý hô hấp và sốt do virus tại bệnh viện có xu hướng tăng rõ rệt. Trong đó có không ít trường hợp được xác định nhiễm Adenovirus.
Theo bác sĩ Hưng, phần lớn bệnh nhi được gia đình đưa đến viện trong khoảng 2-4 ngày đầu sau khi xuất hiện các triệu chứng như sốt cao kéo dài, ho hoặc viêm họng. Tuy nhiên cũng có những trường hợp nhập viện muộn hơn, khi trẻ bắt đầu xuất hiện tình trạng khó thở, ăn uống kém hoặc sốt kéo dài nhưng không có dấu hiệu thuyên giảm.
Bác sĩ cho biết đa số trẻ mắc Adenovirus có diễn biến nhẹ và hoàn toàn có thể được điều trị ngoại trú bằng các biện pháp chăm sóc hỗ trợ. Dù vậy, vẫn có một tỷ lệ nhỏ bệnh nhi diễn tiến nặng hơn, đặc biệt là trẻ nhỏ hoặc những em có bệnh nền, buộc phải nhập viện để theo dõi sát và điều trị.
Mùa hè là thời điểm Adenovirus dễ bùng phát
Theo Bệnh viện Nhi Trung ương, số ca mắc Adenovirus trong năm nay đang có xu hướng tăng so với cùng kỳ năm trước. Đáng lưu ý, bệnh viện cũng ghi nhận một số chùm ca bệnh liên quan đến nhóm trẻ tham gia học bơi. Dù vậy, các chuyên gia cho rằng đây là tín hiệu cần được theo dõi chặt chẽ nhưng phụ huynh không nên quá hoang mang.
Bác sĩ Hưng cho biết: “Adenovirus là tác nhân đã lưu hành từ lâu và có thể gây bệnh quanh năm. Điều khiến số ca tăng vào mùa hè chủ yếu liên quan đến việc trẻ tham gia nhiều hoạt động tập thể như học hè, trại hè, khu vui chơi, bể bơi và các không gian kín có mật độ tiếp xúc cao”.
Theo bác sĩ, Adenovirus có khả năng lây truyền thông qua nhiều con đường khác nhau. Virus có thể phát tán qua các giọt bắn đường hô hấp khi người bệnh ho hoặc hắt hơi, lây khi tiếp xúc trực tiếp với người nhiễm hoặc thông qua các bề mặt, đồ dùng có chứa virus.
Bên cạnh đó, một số chủng Adenovirus còn có thể gây viêm kết mạc và lây truyền qua nguồn nước nếu chất lượng nước hoặc quy trình khử khuẩn tại các bể bơi không được đảm bảo.
Bác sĩ Hưng cũng nhấn mạnh rằng nguy cơ lây nhiễm không chỉ xuất phát từ nước bể bơi. Trẻ còn có thể bị lây bệnh do tiếp xúc gần với nhau hoặc dùng chung các vật dụng cá nhân như khăn lau, kính bơi hay những đồ dùng khác trong quá trình sinh hoạt.
Chính vì vậy, việc phòng bệnh cần được thực hiện đồng bộ. Điều quan trọng nhất là duy trì vệ sinh môi trường sạch sẽ, lựa chọn những cơ sở bơi lội có quy trình kiểm soát chất lượng nước đạt tiêu chuẩn và tuyệt đối không cho trẻ đang có biểu hiện bệnh tham gia các hoạt động tập thể nhằm hạn chế nguy cơ lây lan.
Những dấu hiệu phụ huynh cần đặc biệt lưu ý
Một trong những khó khăn khi phát hiện Adenovirus là các triệu chứng của bệnh không hoàn toàn đặc hiệu, rất dễ nhầm lẫn với cúm hoặc các bệnh do virus đường hô hấp khác.
Theo BS Hưng, trẻ mắc Adenovirus thường có các biểu hiện như sốt, ho, sổ mũi và viêm họng. Ngoài ra, một số trường hợp còn xuất hiện đau mắt đỏ, tiêu chảy hoặc nôn. Điểm thường gặp giúp gợi ý đến Adenovirus là trẻ sốt khá cao và thời gian sốt có thể kéo dài nhiều ngày hơn so với nhiều bệnh do virus thông thường, đồng thời kèm theo viêm họng hoặc viêm kết mạc.
Tuy nhiên, bác sĩ cũng lưu ý rằng chỉ dựa trên các biểu hiện lâm sàng thì không thể khẳng định chắc chắn trẻ mắc Adenovirus, bởi nhiều loại virus khác cũng có thể gây ra những triệu chứng tương tự. Việc chẩn đoán cần dựa vào thăm khám và các xét nghiệm cần thiết theo chỉ định của bác sĩ.
Điều mà phụ huynh cần đặc biệt quan tâm không phải là cố gắng tự xác định loại virus gây bệnh, mà là nhận biết sớm những dấu hiệu cảnh báo bệnh đang chuyển nặng để đưa trẻ đến cơ sở y tế kịp thời.
Theo khuyến cáo của bác sĩ, trẻ cần được đưa đến cơ sở y tế ngay nếu xuất hiện một trong những biểu hiện sau:
- Khó thở, thở nhanh hoặc có dấu hiệu rút lõm lồng ngực.
- Li bì, khó đánh thức hoặc xuất hiện co giật.
- Bỏ bú, bỏ ăn hoặc uống rất kém.
- Có dấu hiệu mất nước như tiểu ít, môi khô, mắt trũng.
Nếu trẻ sốt kéo dài nhưng không có dấu hiệu cải thiện hoặc tình trạng sức khỏe ngày càng xấu đi, phụ huynh cũng cần nhanh chóng đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám.
Theo BS Hưng, điều quan trọng nhất không phải là cố gắng xác định chính xác trẻ đang nhiễm loại virus nào, mà là nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo bệnh diễn tiến nặng để có hướng xử trí kịp thời. Việc phát hiện sớm những biểu hiện bất thường sẽ giúp giảm nguy cơ biến chứng và nâng cao hiệu quả điều trị.
Chia sẻ về những lỗi phổ biến trong quá trình chăm sóc trẻ mắc Adenovirus, BS Hưng cho biết nhiều phụ huynh vẫn có thói quen tự ý sử dụng kháng sinh ngay khi con bắt đầu sốt.
Theo ông, Adenovirus là bệnh do virus gây ra nên kháng sinh sẽ không phát huy tác dụng nếu chưa có bằng chứng cho thấy trẻ bị bội nhiễm vi khuẩn. Việc lạm dụng thuốc không chỉ không giúp trẻ hồi phục nhanh hơn mà còn góp phần làm gia tăng tình trạng kháng kháng sinh, khiến việc điều trị các bệnh nhiễm khuẩn sau này trở nên khó khăn hơn.
Một sai lầm khác cũng khá phổ biến là nhiều gia đình cho rằng trẻ chỉ mắc cảm cúm thông thường nên tiếp tục theo dõi tại nhà trong thời gian dài. Chỉ đến khi trẻ xuất hiện các biểu hiện như khó thở hoặc mất nước mới đưa đến bệnh viện, khiến việc điều trị gặp nhiều khó khăn hơn.
Bên cạnh đó, không ít phụ huynh cho trẻ trở lại trường học, lớp học hè hoặc tham gia các hoạt động tập thể ngay sau khi hết sốt. Trong khi đó, trẻ vẫn còn các triệu chứng bệnh và vẫn có khả năng phát tán virus sang những người xung quanh, làm tăng nguy cơ lây nhiễm trong cộng đồng.
BS Hưng cũng khuyến cáo cha mẹ không nên quá tập trung vào việc tìm mọi cách xác định chính xác loại virus gây bệnh mà bỏ qua việc theo dõi sát diễn biến sức khỏe của trẻ. Trong phần lớn trường hợp mắc Adenovirus, hướng điều trị chủ yếu vẫn là chăm sóc hỗ trợ kết hợp theo dõi chặt chẽ để kịp thời phát hiện các dấu hiệu cảnh báo nặng.
Những biến chứng nguy hiểm có thể gặp và nhóm trẻ có nguy cơ cao
Theo BS Hưng, phần lớn trẻ khỏe mạnh sau khi nhiễm Adenovirus đều có thể hồi phục hoàn toàn. Tuy nhiên, ở một số trường hợp, đặc biệt là khi bệnh được phát hiện muộn hoặc trẻ có bệnh lý nền, tình trạng có thể diễn tiến nghiêm trọng hơn.
Bâc sĩ nói thêm: “Các biến chứng có thể gặp bao gồm viêm phổi, suy hô hấp, mất nước, viêm kết mạc nặng, viêm gan, viêm não, viêm cơ tim hoặc viêm bàng quang. Sau viêm phổi Adenovirus nặng, một số trẻ có thể để lại di chứng hô hấp lâu dài như viêm tiểu phế quản tắc nghẽn hoặc giãn phế quản”.
Bác sĩ cho biết những đối tượng có nguy cơ diễn biến nặng cao hơn gồm trẻ dưới 5 tuổi, đặc biệt là trẻ dưới 2 tuổi; trẻ sinh non; trẻ mắc các bệnh tim bẩm sinh hoặc bệnh phổi mạn tính; trẻ bị suy giảm miễn dịch; trẻ đang điều trị ung thư hoặc sử dụng các thuốc ức chế miễn dịch.
Dù vậy, chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng phụ huynh không nên quá lo lắng. Nếu trẻ được phát hiện bệnh sớm, theo dõi sát diễn biến và điều trị đúng theo hướng dẫn của bác sĩ, phần lớn các trường hợp đều có tiên lượng tốt và hồi phục hoàn toàn mà không để lại biến chứng nghiêm trọng.
Bác sĩ khuyến cáo cách phòng ngừa Adenovirus cho trẻ trong mùa hè
Theo ThS.BS Phan Duy Hưng, trong bối cảnh hiện nay vẫn chưa có vaccine phòng Adenovirus dành cho cộng đồng trẻ em và cũng chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, các biện pháp phòng ngừa vẫn đóng vai trò quan trọng nhất trong việc hạn chế nguy cơ mắc bệnh.
Bác sĩ cho rằng, những kinh nghiệm rút ra từ đại dịch COVID-19 giúp mọi người dễ hình dung hơn về tốc độ lây lan của một loại virus đường hô hấp trong cộng đồng nếu không thực hiện tốt các biện pháp phòng dịch.
Để bảo vệ trẻ, phụ huynh cần hướng dẫn con duy trì thói quen rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, che miệng và mũi khi ho hoặc hắt hơi, đồng thời không dùng chung khăn mặt, cốc uống nước hay các vật dụng cá nhân với người khác. Đây là những biện pháp đơn giản nhưng có hiệu quả trong việc giảm nguy cơ lây truyền virus.
Bên cạnh đó, nếu trẻ xuất hiện các triệu chứng như sốt, ho, viêm đường hô hấp, đau mắt đỏ hoặc tiêu chảy, cha mẹ nên cho trẻ nghỉ học, tạm dừng các lớp học bơi cũng như hạn chế đến những nơi đông người cho đến khi khỏi bệnh. Điều này không chỉ giúp trẻ có thời gian hồi phục mà còn góp phần ngăn chặn nguy cơ lây nhiễm cho những người xung quanh.
Đối với hoạt động bơi lội – một trong những hoạt động được nhiều trẻ yêu thích vào mùa hè, BS Hưng khuyến cáo phụ huynh nên ưu tiên lựa chọn những bể bơi được quản lý tốt, có hệ thống kiểm soát chất lượng nguồn nước và quy trình khử khuẩn đúng quy định. Đồng thời, không nên cho trẻ xuống bơi khi đang mắc bệnh hoặc khi bể bơi quá đông, bởi đây đều là những yếu tố có thể làm gia tăng nguy cơ lây lan Adenovirus.
Ông nhấn mạnh rằng Adenovirus không phải là một tác nhân gây bệnh mới và phần lớn trẻ mắc bệnh đều có thể hồi phục hoàn toàn nếu được chăm sóc đúng cách. Adenovirus không phải là virus mới và đa số trường hợp đều có thể hồi phục hoàn toàn. Điều quan trọng là cha mẹ không chủ quan nhưng cũng không hoang mang, theo dõi sát diễn biến của trẻ và đưa trẻ đi khám ngay khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo.
Tác giả: Phạm Thu Phương
Theo Tạp chí Sở hữu Trí tuệ và Sáng tạo (Đăng 16/7/2026 | 08:03)
